Οι παραστάσεις που αγάπησα

Επειδή τα μήλα πέφτουν κάτω από τη μηλιά, με μία μαμά θεατρόφιλη δεν θα γινόταν να μην αγαπήσω το θέατρο. Ως παιδί είδα σίγουρα πολλές παραστάσεις όμως η μόνη που θυμάμαι, κι αυτό αμυδρά, είναι το «Οδυσσεβάχ».  Δεν θυμάμαι με ποιον θίασο το είχα δει, ούτε πότε, θυμάμαι όμως ότι μου είχε αρέσει πολύ η εμπειρία και γι’αυτό και την μνημονεύω άλλωστε. 

Ας προχωρήσουμε το χρόνο όμως κι ας πάμε στην πρώτη μου παράσταση «για μεγάλους». Ήταν το Χάρολντ και Μωντ του Κόλιν Χίγγινς, με τη hqdefaultΔέσποινα Μπεμπεδέλη και τον Γιάννη Βούρο. Μιλάμε για τη θεατρική σεζόν 1995-1996 και εγώ ήμουν 12 στα 13. Με είχε πάει η μαμά μου, γιατί
είχε, και έχει, το εξής μότο: «Να αγαπάτε το θέατρο, γεμίζει την ψύχη. Να πηγαίνετε όσο περισσότερο μπορείτε, να δείτε μεγάλους ηθοποιούς να παίζουν ζωντανά».

Η Μωντ έχει κλείσει τα εβδομήντα εννιά της χρόνια. Ο Χάρολντ δεν είναι ούτε είκοσι, αλλά η ψυχή του είναι γερασμένη. Λατρεύει να κάνει μακάβριες φάρσες, στους οικείους του και ιδίως στη μητέρα του.Η Μωντ, έχει αποκηρύξει την έννοια της ιδιοκτησίας, όπως ο Χάρολντ λατρεύει να παρευρίσκεται σε κηδείες, και ζει την ζωή της με την προοπτική του παρόντος. Πάρα τα εξήντα χρόνια που τους χωρίζουν, αρχικά γίνονται φίλοι, στη συνέχεια ο Χάρολντ ερωτεύεται την Μωντ, και τελικά μαθαίνει να ζει.

ΧΑΡΟΛΝΤ: Σ'αγαπάω, σ'αγαπάω...

ΜΩΝΤ: Αυτό είναι υπέροχο, Χάρολντ. Ν'αγαπάς, ν'αγαπάς όλο τον κόσμο με δύναμη. Ν'αγαπάς...

Έκτοτε είδα πολλές παραστάσεις, όμως κάποιες τις αγάπησα λίγο (ή πολύ) παραπάνω και γι’αυτές θα μιλήσουμε σήμερα. Δεν είμαι κριτικός, απλά μοιράζομαι μαζί σας τις σκέψεις μου. Βρισκόμαστε στο 1999, είμαι στην τελευταία τάξη του Λυκείου, εφηβεία στο φουλ και βλέπω τον Καλιγούλα του Αλμπέρ Καμύ.

 Η υπόθεση έχει ως εξής: «Ο έρωτας του Καλιγούλα για την αδελφή του Δρουσίλλα και ο ξαφνικός της θάνατος, οδηγούν τον νεαρό αυτοκράτορα σε μια φρενήρη διαδρομή στα ακραία όρια της ανθρώπινης ύπαρξης. Η εξουσία, ο αυτοκρατορικός περίγυρος, η βία, οι συνωμοσίες, η παρακμή του βασιλείου, οι ιδεολογικές συγκρούσεις, γίνονται πεδία εσωτερικής μάχης, μιας μάχης του ενός εναντίον όλων. Και όταν η ζωή δεν φαίνεται αρκετά ευρύχωρη για να την κατοικήσει, ο Καλιγούλας δεν διστάζει να προκαλέσει τον ίδιο του τον θάνατο. Το γνωστότερο και πιο πολυπαιγμένο έργο του Αλμπέρ Καμύ αντλεί την έμπνευσή του από την ιδιόμορφη προσωπικότητα του ρωμαίου αυτοκράτορα Καλιγούλα. Με πρόσχημα τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία, η διεισδυτική ματιά του Καμύ στην ανθρώπινη φύση συνθέτει έναν θεατρικό χαρακτήρα που γοητεύει ταυτόχρονα για την σκληρότητα και το μεγαλείο του.»

Ένα έργο φαινομενικά ιστορικό, βαθιά φιλοσοφικό τελικά, αναγκαστικά σε βάζει σε σκέψεις, πόσο μάλλον όταν στην αιχμή της εφηβείας σου. Η ζωή, ο θάνατος, το εφήμερο, η εξουσία, το εφικτό και το ανέφικτο, όλα συγκεντρωμένα σε μία παράσταση τριών ωρών. Έχουν περάσει 17 χρόνια, και μια φράση του έργου με «στοιχειώνει» ακόμα. «Όταν όλα θα έχουν τελειώσει, να θυμάσαι ότι σε είχα αγαπήσει.» Κι εγώ αναρωτιέμαι ακόμα: είναι η αγάπη το μόνο που μένει τελικά; Και φτάνει;

Επόμενο στάση το «Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Λόρκα, στο Θέατρο Στοά το 2002. «Μετά το θάνατο του δεύτερου συζύγου της, η Μπερνάρντα Άλμπα γίνεται τυραννική με τις πέντε κόρες της, που σπάνια είχαν οποιαδήποτε επαφή με το άλλο φύλο. Επιβάλλει πένθος 8 χρόνων 56429και τον εγκλεισμό τους μες στο σπίτι, καθώς η ανώτερη τάξη τους δεν τους επιτρέπει να "ανακατεύονται" με τους απλούς χωρικούς. Η Ανγκούστιας, η μεγαλύτερη κόρη της Μπερνάρντα από τον πρώτο της γάμο, κληρονομεί την περιουσία του πατέρα της κι έτσι προσελκύει το ενδιαφέρον ενός μνηστήρα, του Πέπε Ρομάνο. Τον Πέπε όμως ποθούν κι η Αδέλα, η μικρότερη κόρη, που αρνείται να υποταχθεί στη μητέρα της και συνάπτει ερωτική σχέση μαζί του, αλλά κι η Μαρτίριο, που τη ζηλεύει για κάτι που η ίδια δεν μπορεί να αποκτήσει, λόγω του παρουσιαστικού της. Η ζήλια της Μαρτίριο θα οδηγήσει στο τραγικό τέλος της Αδέλα και στη διατήρηση του πένθους στο σπίτι.»

Δύσκολο έργο, καθώς πραγματεύεται ζητήματα καταπίεσης, συμβιβασμού, έρωτα και πάθους, και ταυτόχρονα είναι και σχόλιο για το επερχόμενο (φασιστικό) καθεστώς του Φράνκο στην Ισπανία.  Θίασος 11 ατόμων, να παίζει για περίπου ισάριθμο κοινό. Συγκινητική εμπειρία. Βγαίνοντας από το θέατρο, παίρνουμε ταξί. «Τι είδατε κορίτσια;» μας ρωτάει ο ταξιτζής. Του λέμε. Σιωπή για λίγο, και «Καλό; Εγώ χτες είχα πάει με την κοπέλα μου στο “Δελφινάριο”, γεμάτο ήταν!»

Ήταν η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα ότι η τέχνη πολλές φορές δεν φωνάζει

2007, Εθνικό Θέατρο και πάλι, «Μάνα Κουράγιο». Μπρεχτ και ένα έργο γραμμένο για να εκφράσει την αγωνία του συγγραφέα για τον επικείμενο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Άννα Φίρλιγκ, γνωστή με το όνομα Μάνα Κουράγιο, στην περίοδο του 30ετούς πολέμου (1618-1648), μαζί και τα τρία παιδιά της, τριγυρνά με τον αραμπά από χώρα σε χώρα ακολουθώντας στρατιωτικά τάγματα. Πουλάει τρόφιμα, ποτά και βασικές προμήθειες στα αντίπαλα στρατόπεδα, για να επιβιώσει και να προστατεύσει τα παιδιά της. Δεν είναι με το μέρος κανενός παρά μόνο με το μέρος του κέρδους. Ο πόλεμος γι’ αυτήν είναι μια ευκαιρία να αγοράζει φθηνά και να πουλά ακριβά. Ξεχνά όμως τον βασικό κανόνα του παιχνιδιού/πολέμου, «αν θέλεις από τον πόλεμο να ζήσεις, τον οβολό σου μην του τόνε στερήσεις», και στο τέλος τιμωρείται αυστηρά. Χάνει και τα τρία παιδιά της, για να καταλήξει στο τέλος του έργου, μόνη χωρίς να της έχει απομείνει τίποτα, εκτός από το αδάμαστο πνεύμα της.

Την καταλαβαίνεις, όμως δεν την συμπαθείς. Η κυρία Αντιγόνη Βαλάκου ήταν απλώς συγκλονιστική στο ρόλο. «Να δείτε μεγάλους ηθοποιούς να παίζουν ζωντανά…» Πόσο δίκιο έχεις μαμά!

4

2008 και Θέατρο Ιλίσια – Βολονάκης και «Ευτυχία Παπαγιανοπούλου» με την Νένα Μέντη στον ομώνυμο ρόλο. Σπουδαία παράσταση. Δεν θα γράψω πολλά, παρά μόνο μια πρόταση που τα λέει όλα: η κυρία Μεντή δεν έπαιζε την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ΗΤΑΝ η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου.

2013 (και 2014 και 2015 και 2016), Θέατρο 104 και Θέατρο Θησείον και Δημοτικό Θέατρο «Δημήτρης Κιντής» (και πολλά άλλα, αλλά μνημονεύω dyoπου το είδα εγώ) και «Ρωμαίος και Ιουλιέτα για 2». Νομίζω ότι όσα και να γράψω γι’αυτήν την παράσταση θα είναι λίγα, όμως καμία άλλη
παράσταση δεν έχει ασκήσει τόσο μεγάλη γοητεία επάνω μου. Την είδα δέκα φορές και καμία φορά δεν ήταν ίδια με την προηγούμενη. Πάντα είχε κάτι καινούργιο να προσφέρει, τουλάχιστον σε μένα. Ίσως να φταίει ότι η ιστορία του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας είναι μία από τις αγαπημένες μου. Ίσως να φταίει η ευρηματική σκηνοθεσία. Ίσως να φταίει ότι η παράσταση είναι δυναμική και εξελίσσεται συνεχώς. Ίσως να φταίει η εξαιρετική χημεία των δύο ηθοποιών. Ή, απλά, να φταίει ότι είναι απλώς εξαιρετική, χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις.

 

Σας χαιρετώ με μία από τις αγαπημένες μου σκηνές του έργου, τη σκηνή του μπαλκονιού:

- Τούτη η πίκρα του χωρισμού έχει μια γλύκα τόση που καληνύχτα θα σου λέω μέχρι να ξημερώσει. 

- Ύπνος να ‘ρθει στα μάτια σου και στην καρδιά σου ειρήνη. Ύπνος κι ειρήνη θα ‘θελα για σένα να ‘χα γίνει.

 

 

Αν σας άρεσε το άρθρο μας...share:
Facebook
Twitter
Google+
http://www.makazine.gr/parastasis-pou-agapisa/
Pinterest
LinkedIn
RSS
Follow by Email
SHARE