Ο Νονός: Άλλη μια τυπική μαφιόζικη ταινία; Όχι!

Ο Νονός (1972) είναι η ταινία που επαναπροσδιόρισε το δράμα στον αμερικανικό κινηματογράφο. Είναι μια από τις αγαπημένες μου και στο παρόν άρθρο θα επιχειρήσω να κάνω μια σκιαγράφηση των χαρακτήρων των βασικών πρωταγωνιστών.

Ας δούμε όμως πρώτα μερικές πληροφορίες γι’ αυτή:

Τίτλος: The Godfather
Ελληνικός Τίτλος: Ο Νονός
Έτος παραγωγής: 1972
Σχεδιαστής παραγωγής: Dean Tavoularis
Σκηνοθέτης: Francis Ford Coppola
Μυθιστόρημα: Mario Puzo
Σενάριο: Mario Puzo, Francis Ford Coppola
Διεύθυνση φωτογραφίας: Gordon Willis
Πρωτότυπη μουσική: Nino Rota
Ηθοποιοί: Marlon Brando, Al Pacino, James Caan, Talia Shire, Diane Keaton

 

Βασικοί Χαρακτήρες:
(Don) Vito Corleone (Marlon Brando): Ο πατέρας της οικογένειας Corleone, και το αφεντικό (ο Δον) της οργάνωσης. Γεννημένος στη Σικελία. Είναι ο πατέρας του Santino (Sonny), του Fenterico (Fredo), του Michael και της Constanzia (Connie) καθώς και θετός πατέρας του Tom Hagen.
Michael Corleone (Al Pacino): ο μικρότερος γιος της φαμίλιας, ήρωας πολέμου. Αρχικά δε θέλει να έχει καμία ανάμειξη με τις «οικογενειακές επιχειρήσεις».
Santino (Sonny) Corleone (James Caan): ο μεγαλύτερος γιος της φαμίλιας και φυσικός διάδοχος (νονός) των οικογενειακών επιχειρήσεων
Tom Hagen (Robert Duvall): δικηγόρος και σύμβουλος («Κονσιλιέρε») του Vito. Ανεπίσημα υιοθετημένος· ο Vito τον μάζεψε μικρό από τον δρόμο και τον έχει σαν γιο του.
Fredo Corleone (John Cazale): o μεσαίος και ιδιότροπος γιος της οικογένειας.
Κay Αdams-Corleone (Diane Keaton): η σύντροφος και μετέπειτα σύζυγος του Μichael.
Connie Corleone (Talia Shire): η μοναχοκόρη της οικογένειας.
Mama Corleone (Morgana King): σύζυγος του Vito και μητέρα των Sonny, Fredo, Michael και Connie καθώς και θετή μητέρα του Tom Hagen. 

 

 

the_godfather_poster

 

Ο Coppola ξεκινάει την ταινία με την μεγάλη σκηνή του γάμου της κόρης του Vito Corleone (Marlon Brando, στον καλύτερο ρόλο της μεγάλης καριέρας του), και μας συστήνει με αυτόν τον τρόπο τα χαρακτηριστικά των κύριων πρωταγωνιστών αλλά και την μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

Κεντρικό ρόλο στην ουσία και στον ιδιαίτερο ψυχισμό των πρωταγωνιστών παίζει ο πάτερ-φαμίλιας Vito. Ο Vito δεν είναι ο τυπικός εγκληματίας που σκέφτεται το εύκολο κέρδος μέσω των ναρκωτικών, κι αυτό φαίνεται για παράδειγμα στη σκηνή όπου ένας ανερχόμενος έμπορος ναρκωτικών (Sollozzo), προσπαθεί να κλείσει συμφωνία με τον Vito, ο οποίος όμως του δίνει αρνητική απάντηση. Ο λόγος; Ο Vito θεωρεί τα ναρκωτικά μάστιγα για την κοινωνία και για το έγκλημα…

Ο Sonny (James Caan) είναι ο εκρηκτικός, αυθόρμητος και γυναικάς μεγαλύτερος γιος και φυσικός διάδοχος του Vito στην θέση του Νονού. Ο ρόλος του είναι αβανταδόρικος, ερμηνεύεται όμως καταπληκτικά από τον James Caan, και ουσιαστικά χρησιμοποιείται ως το αντίβαρο γι’ αυτό που έρχεται στην πορεία (δηλαδή τον Michael Corleone, βλέπε παρακάτω).

O Fredo (John Cazale) είναι ο αφελής, καλοπερασάκιας και χωρίς ευθύνες γιος της οικογένειας. (Ελπίζω να έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε στο μέλλον για τον Fredo, ο οποίος - αντίθετα από την πρώτη ταινία όπου ο ρόλος του δεν αναπτύσσεται πολύ - έχει ένα πιο σημαντικό ρόλο στην δεύτερη ταινία του Νονού: The Godfather Part ΙΙ).

O Tom Hagen (Robert Duvall) είναι ο "ανεπίσημα υιοθετημένος" αδελφός, ο άνθρωπος που μάζεψε από τον δρόμο ο Vito και μεγάλωσε σαν κανονικό μέλος της οικογένειας. Είναι ο δικηγόρος και σύμβουλος (consigliere) του Vito και συνδετικός κρίκος των αντίθετων χαρακτηριστικών των υπολοίπων μελών της οικογένειας. Η μετριοπάθειά του παίζει ρόλο στις αποφάσεις, αλλά επειδή δεν έχει σιτσελιάνικο αίμα θα αντιμετωπίζεται πάντα σαν κατώτερος από τους υπολοίπους.

Ο μικρότερος αδελφός και ήρωας πολέμου είναι ο Michael τον οποίο ερμηνεύει ο Al Pacino και είναι ο ηθοποιός που ο Coppola επέμενε περισσότερο να βρίσκεται στην ταινία του, απειλώντας μάλιστα τους παραγωγούς πως σε αντίθετη περίπτωση δεν θα τη γύριζε καθόλου. Είχε δίκιο! (Η διορατικότητα είναι προσόν των μεγάλων καλλιτεχνών…)
the_godfather_quoteΟ Pacino σε αυτήν την ταινία παίζει έναν από τους πιο περίπλοκους και ολοκληρωμένους ρόλους της καριέρας του. Στο πρώτο μισό σχεδόν της ταινίας σού δίνει την εντύπωση (με το χαμηλωμένο βλέμμα του, την ήρεμη φωνή του και το αμούστακο πρόσωπό του) ότι δεν έχει καταλάβει τι έχει δει ο Coppola σε αυτόν και τον διάλεξε για τον συγκεκριμένο ρόλο. Οι μεταπτώσεις του χαρακτήρα του είναι αδιόρατες αλλά συγκεκριμένες, ο τρόπος που προσεγγίζει τις καταστάσεις είναι ήρεμος αλλά αποφασιστικός, με κορυφαία για το πρώτο μέρος της ταινίας την σκηνή στο νοσοκομείο. Η ψυχραιμία και η αποφασιστικότητα με την όποια αντιμετωπίζει την επικείμενη δολοφονική επίθεση εναντίον του πατέρα του μας δείχνει ότι δεν είναι απλά ο μικρός άγουρος γιος της οικογένειας, αλλά ένα γνήσιο τέκνο του Vito.

Ο Brando - εξαιτίας του μεγάλου υποκριτικού του ταλέντου - θεωρώ πως ανάγκασε ηθοποιούς και σκηνοθέτη να πατήσουν πάνω στην περσόνα που κατασκεύασε, και που δεν είναι η κλασική του ιταλοαμερικανού εγκληματία. Ο Vito έχει τις επιχειρήσεις του, έχει την οικογένειά του, έχει την πολιτική επιρροή, έχει τα μέσα ενημέρωσης για να πιέσει καταστάσεις. Αυτό τον κάνει να έχει μια βαθιά φιλοσοφημένη στάση απέναντι στη ζωή, αλλά και απέναντι στο έγκλημα. Δεν τον ενδιαφέρει το κέρδος των ναρκωτικών, δεν θέλει να σκοτώσει ανθρώπους που δεν έχουν σκοτώσει ή που μπορεί να είναι αθώοι σύμφωνα με τους δικούς του κώδικες.
Ο Michael από την άλλη, είναι ο χαρακτήρας που αναλαμβάνει να σηκώσει το βάρος της επιβίωσης της οικογένειας μέσα από την καθοριστική σκηνή της δολοφονίας στο εστιατόριο. Μια ευθύνη που αναλαμβάνει με πλήρη αντίληψη της ίδιας του της πράξης. Εξιδανικευμένα θα έλεγα πως, η πρώτη φορά που σηκώνει το βλέμμα του για κοιτάξει κάποιον, είναι την στιγμή που πυροβολεί μέσα στο εστιατόριο. Στη σκηνή αυτή φαίνεται η απόλυτη μεταστροφή του χαρακτήρα του, που δείχνει ότι είναι ο άξιος διάδοχος του πατέρα του.

Για την ταινία αυτή έχουν ειπωθεί άπειρα πράγματα. Εκτός από το σενάριο (στο οποίο βοήθησε ο συγγραφέας του βιβλίου Mario Puzo), την σκηνοθεσία και τους εξαιρετικά αποδοσμένους κεντρικούς αλλά και δεύτερους ρόλους, υπάρχουν τρία ακόμη πράγματα που αξίζουν αναφοράς. Η εξαιρετική φωτογραφία του Gordon Willis, ο οποίος κινείται στα όρια του ημίφωτος σε όλη σχεδόν την ταινία, το καταπληκτικό μουσικό θέμα του Nino Rota, και η παντελής έλλειψη ανάπτυξης των γυναικείων χαρακτήρων (όσες γυναίκες εμφανίζονται στην ταινία δεν έχουν σημαντικούς ρόλους, που σημαίνει ότι οι χαρακτήρες τους δεν παίζουν κανένα ιδιαίτερο ρόλο στην εξέλιξη της γενικότερης πλοκής. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι το γεγονός ότι το όνομα της συζύγου του Vito δεν αναφέρεται καθόλου στην ταινία).

Στην εφηβεία μου είδα για πρώτη φορά το Νονό και του έκανα μια πρώιμη «ανάγνωση». Μέσα στα χρόνια ξαναείδα πολλές φορές την ταινία, όμως η πρώτη αίσθηση παρέμεινε: ο Νονός για μένα δεν είναι απλά μια δραματική ταινία. Εμπεριέχει στοιχεία τραγωδίας. Όλα αφορούν το οικογενειακό δράμα, και περιστρέφονται γύρω από αυτό με έντονο τρόπο.
Όλοι γνωρίζουμε πως ένα από τα βασικά στοιχεία της τραγωδίας είναι η κάθαρση. Ετυμολογικά, η λέξη κάθαρση προέρχεται από το ρήμα «καθαίρω», που σημαίνει απαλλαγή από κάτι ξένο, κάτι βλαβερό. Στον Νονό η κάθαρση επιτυγχάνεται στην τελική σκηνή της ταινίας, τη βάπτιση του ανιψιού του Michael. Σε αυτή τη σκηνή ο Michael αποτάσσεται τον Σατανά μέσω της βάπτισης, και παράλληλα απαλλάσσεται από τους εχθρούς του. Έτσι γίνεται Νονός και με τις δυο έννοιες: βαπτίζει και βαπτίζεται.

Θα μπορούσα να γράφω ώρες ατελείωτες γι’ αυτή την ταινία. Αντί γι΄ αυτό, όμως, «Θέλω να σας κάνω μια προσφορά που δεν θα μπορείτε να αρνηθείτε»: κάποια στιγμή, θα ξαναμιλήσουμε για τον Νονό…

 

Αν σας άρεσε το άρθρο μας...share:
Facebook
Twitter
Google+
http://www.makazine.gr/o-nonos-alli-mia-typiki-mafioziki-tenia-ochi/
Pinterest
LinkedIn
RSS
Follow by Email
SHARE