THE DEER HUNTER: Θύτης ή θύμα;

Ο Ελαφοκυνηγός (The Deer Hunter, 1978) είναι μια από τις πρώτες ταινίες που γυρίστηκαν για τον πόλεμο του Βιετνάμ. Μας μιλάει για μια παρέα ρώσων μεταναστών δεύτερης γενιάς, οι οποίοι εργάζονται σε εργοστάσιο σιδήρου σε μια μικρή πόλη της Pennsylvania. Την ίδια μέρα που οι πρωταγωνιστές μας συστήνονται, ο ένας από αυτούς, ο Steven (John Savage), παντρεύεται· και την επόμενη μέρα φεύγει για τον πόλεμο μαζί με τον κουμπάρο του Michael (Robert de Niro) και το φίλο τους Nick (Christopher Walken).

Η ταινία είναι χωρισμένη σε τρία μέρη.

Το πρώτο μέρος μάς παρουσιάζει τους χαρακτήρες κυρίως μέσα από την σκηνή του γάμου. Αυτό το μέρος της ταινίας - το οποίο είναι και το μεγαλύτερο - μας βοηθάει να γνωρίσουμε τους πρωταγωνιστές και τους οικείους τους, έτσι ώστε αργότερα να αντιληφθούμε καλύτερα την αλλαγή που θα επέλθει στις ζωές τους.

Η ζωή τους είναι ήρεμη και απλοϊκή, σχεδόν βαρετή (που όμως φαντάζει ιδανική σε σύγκριση με αυτό που πρόκειται να ζήσουν στο Vietnam). Στη διάρκεια του γλεντιού όλοι οι πρωταγωνιστές φαινομενικά ασχολούνται με τα συνήθη ζητήματα της ζωής τους και με τις  ίντριγκες που διέπουν τις μεταξύ τους σχέσεις. Έτσι από τη μία παρακολουθούμε τη Linda (Meryl Streep), η οποία είναι το μήλο της έριδος μεταξύ του Michael και του Nick, κι από την άλλη βλέπουμε τον ψευτόμαγκα Stan (που ερμηνεύεται από τον σπουδαίο John Cazale), ο οποίος παραλίγο να χαλάσει την γιορτή με τον επιπόλαιο χαρακτήρα του. Στην πραγματικότητα όμως, οι σκέψεις όλων είναι στον πόλεμο και στην επικείμενη αναχώρηση των τριών φίλων.

 

the-deer-hunter-poster_1

Μέσω μιας μικρής σκηνής, όπου ένας βετεράνος παρουσιάζεται να μπαίνει στο μπαρ του μαγαζιού όπου γίνεται η δεξίωση, γίνεται η πρώτη νύξη στους πρωταγωνιστές για το τι τους περιμένει στο Vietnam. Όταν η παρέα ρωτάει το βετεράνο για τον πόλεμο, αυτός απαντάει με απλανές βλέμμα: “Fuck it”. Όλη η παρέα των πρωταγωνιστών έχει στο νου της τον πόλεμο, αλλά στην πραγματικότητα δεν ξέρουν τι είναι. Αυτό τους κάνει να γίνουν επιθετικοί απέναντι στο βετεράνο, αλλά στο τέλος της βραδιάς και υπό την επήρεια του αλκοόλ έρχονται αντιμέτωποι με το αύριο, και σε αυτό συντελεί και η αλλόκοτη συμπεριφορά του Michael.

Το πρώτο μέρος τελειώνει με την σκηνή του κυνηγιού: την επόμενη μέρα του γάμου, ο θύτης (κυνηγός) πηγαίνει στο βουνό για να πιάσει το θήραμά του. Βλέπουμε λοιπόν την παρέα να πηγαίνει για κυνήγι, λίγο πριν οι τρεις από αυτούς φύγουν για τον πόλεμο. Όλοι τους συνεχίζουν να ζουν σε ένα κόσμο όπου κυριαρχούν τα δικά τους κόμπλεξ και οι διαφορές τους.

Στο δεύτερο μέρος οι πρωταγωνιστές βρίσκονται στο Vietnam, αιχμάλωτοι μιας ομάδας τζογαδόρων Βιετκόνγκ. Σε αυτή την σκηνή, οι Βιετκόνγκ παρουσιάζονται να διασκεδάζουν αναγκάζοντας τους αιχμαλώτους τους να παίξουν ρώσικη ρουλέτα με ένα όπλο που έχει μόνο μια σφαίρα στη θαλάμη.

the-deer-hunter-russian-roulette

Η σκηνή αυτή ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων από «αριστερούς» κριτικούς, για τον τρόπο που παρουσίαζε τους Βιετναμέζους (ως βάρβαρους και σαδιστές). Στο φεστιβάλ του Βερολίνου μάλιστα, οι εκπρόσωποι της Ρωσίας, Κούβας, Ουγγαρίας, Βουλγαρίας, Ανατολικής Γερμανίας και Τσεχοσλοβακίας αποσύρθηκαν από τον διαγωνισμό ως ένδειξη διαμαρτυρίας.

Από την δική μου σκοπιά, οι σκηνές με την ρώσικη ρουλέτα το μόνο που υπογραμμίζουν είναι η βαρβαρότητα του ανθρώπινου είδους - ανεξαρτήτως εθνικότητας. Τα τραύματα που αφήνει αυτή η εμπειρία στους πρωταγωνιστές είναι ανυπέρβλητα. Ο Michael είναι ο άνθρωπος που καταφέρνει τελικά και τους βγάζει από την κόλαση, έστω και προσωρινά. Είναι ο ρεαλιστής, ο ηγέτης της παρέας, ο άνθρωπος που χρειαζόμαστε όλοι στην ζωή μας για να μας δείχνει το δρόμο και να μας καθοδηγεί.

Αυτό που δεν γνωρίζει ούτε ο ίδιος όμως, είναι το ότι στο μέλλον θα γίνει το θύμα…

Το τρίτο μέρος της ταινίας μάς παρουσιάζει τα αποτελέσματα του πολέμου στον άνθρωπο. Ο Steven έχει χάσει σχεδόν το μισό του σώμα από τραυματισμό, ο Νick έχει χάσει την ψυχική του υγεία, και ο Michael, ενώ γυρίζει στην πόλη του, δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στους ρυθμούς της κανονικότητας και της επικοινωνίας με τους παλιούς του φίλους. Ακόμα και η σχέση του με τη Linda είναι πλέον μια ανούσια, χωρίς αισθήματα, συγκαταβατική και «αναγκαία» κατάσταση.

Παρόλα αυτά, ο Michael είναι ο άνθρωπος που θα κάνει τα πάντα για να επαναφέρει τους φίλους του στην πόλη και στην κανονική ζωή. Ο λόγος είναι απλός: έχει ανάγκη να γίνει και η δική του ζωή κανονική. Η κόλαση που έζησε τον κατατρέχει, έτσι παλεύει να βρει τρόπο να γλιτώσει.

H ταινία κέρδισε 5 Oscar: καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας (Michael Cimino), Β΄ αντρικού ρόλου (Christopher Walken) και επίσης ήχου και μοντάζ (Peter Zinner). Το σενάριο ανήκει στους Michael Cimino και Deric Washburn και η μουσική είναι των Stanley Myers και John Williams (main theme).

 

 

the-deer-hunter-poster_2

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παραγωγοί της ταινίας ήθελαν να τερματίσουν τη συνεργασία τους με τον ηθοποιό John Cazale, λόγω του ότι είχε προσβληθεί από καρκίνο. Η τότε γυναίκα του Meryl Streep έθεσε βέτο ότι θα εγκατέλειπε και η ίδια την παραγωγή, εάν αυτό τελικά γινόταν. Τελικά, ο μεγάλος ηθοποιός ερμήνευσε στην ταινία αυτή τον τελευταίο του ρόλο.

Το μήνυμα της ταινίας είναι καθαρά αντιπολεμικό: Η βία στη ζωή των ανθρώπων, είτε είναι ψυχολογική, είτε σωματική, αφήνει ανεξίτηλα σημάδια…

Και το ελάφι (deer), δεν ξέρεις - κάποια μέρα μπορεί να γίνει κυνηγός (hunter).

 

Αν σας άρεσε το άρθρο μας...share:
Facebook
Twitter
Google+
http://www.makazine.gr/deer-hunter-thytis-thyma/
Pinterest
LinkedIn
RSS
Follow by Email
SHARE